Bibiliya Yera (BYSB)

Mose aravuka, umukobwa wa Farawo aramurera

1 Umugabo wo mu muryango wa Lewi aragenda, arongora umukobwa wa Lewi.

2 Uwo mugore asama inda abyara umuhungu, maze abonye ko ari umwana mwiza, amuhisha amezi atatu.

3 Ananiwe guhora amuhisha, amubohera akato gapfundikiye mu ntamyi, agasiga ibumba n’ubushishi, ashyiramo uwo mwana, agashyira mu rufunzo rwo ku nkombe y’uruzi.

4 Mushiki we aramwitarura, ngo amenye ikiri bumubeho.

5 Umukobwa wa Farawo amanurwa no kwiyuhagira mu ruzi, abaja be bagendagenda ku nkombe y’uruzi, abona ka kato mu rufunzo atuma umuja we kukazana.

6 Agapfunduye abonamo uwo mwana, umwana ararira. Aramubabarira ati “Uyu ni umwana w’Abaheburayo.”

7 Mushiki we abaza umukobwa wa Farawo ati “Sinajya se kukuzanira umurera wo mu Baheburayokazi ngo amukurerere?”

8 Umukobwa wa Farawo aramusubiza ati “Nuko genda umunzanire.” Umukobwa aragenda, ahamagara nyina w’uwo mwana.

9 Umukobwa wa Farawo aramubwira ati “Jyana uyu mwana umunderere, nzaguhemba.” Uwo mugore ajyana uwo mwana, aramurera.

10 Umwana arakura, amushyira umukobwa wa Farawo, ahinduka umwana we. Amwita Mose ati “Ni uko namukuye mu mazi.”

Mose yica Umunyegiputa, arahunga ajya i Midiyani

11 Icyo gihe, Mose amaze gukura asanga bene wabo abona uburetwa barimo, bukeye abona Umunyegiputa akubita Umuheburayo muri bene wabo.

12 Akebaguza impande zose abona nta wuhari, yica uwo Munyegiputa amuhisha mu musenyi.

13 Bukeye bwaho arasohoka, abona abagabo babiri b’Abaheburayo barwana, abwira ugiriye undi nabi ati “Ni iki gitumye ukubita mugenzi wawe?”

14 Aramusubiza ati “Ni nde waguhaye ubutware n’ubucamanza kuri twe? Urashaka kunyica nk’uko wishe wa Munyegiputa?” Mose aratinya aribwira ati “Ni ukuri byaramenyekanye.”

15 Farawo abyumvise ashaka kwica Mose. Maze Mose aramuhunga ajya gutura mu gihugu cy’i Midiyani, agezeyo yicara iruhande rw’iriba.

16 Umutambyi w’i Midiyani yari afite abakobwa barindwi, baraza badahirira intama za se buzuza ibibumbiro.

17 Abashumba baraza barabirukana, Mose arahaguruka arabatabara, yuhira umukumbi wabo.

18 Bagiye kwa se Reweli arababaza ati “Noneho ko mutebutse?”

19 Baramusubiza bati “Ni uko umugabo w’Umunyegiputa yadukijije abashumba, kandi akatudahirira, akatwuhirira umukumbi.”

20 Abaza abakobwa be ati “Ari he? Ni iki gitumye musiga uwo mugabo? Nimumuhamagare, tumufungurire.”

21 Mose yemera kubana n’uwo mugabo, ashyingira Mose umukobwa we Zipora.

22 Abyara umuhungu, se amwita Gerushomuati “Nari umusuhuke mu gihugu kitari icyacu.”

Abisirayeli batakira Imana, irabumva

23 Hashize iminsi myinshi, umwami wa Egiputa aratanga. Abisirayeli banihishwa n’uburetwa babakoresha barataka, gutaka batakishwa n’uburetwa kurazamuka kugera ku Mana.

24 Imana yumva umuniho wabo, yibuka isezerano ryayo yasezeranye na Aburahamu na Isaka na Yakobo.

25 Imana ireba Abisirayeli, imenya uko bameze.

Imana ibonekerera Mose mu gihuru cyaka umuriro

1 Icyo gihe Mose yaragiraga umukumbi wa Yetiro sebukwe, umutambyi w’i Midiyani. Aturukiriza umukumbi inyuma y’ubutayu, ajya ku musozi w’Imana witwa Horebu.

2 Marayika w’Uwiteka amubonekerera mu kirimi cy’umuriro kiva hagati mu gihuru cy’amahwa, arareba abona icyo gihuru cyakamo umuriro nticyakongoka.

3 Mose aribwira ati “Reka ntambike ndebe iri shyano riguye, menye igituma igihuru kidakongoka.”

4 Uwiteka abonye yuko atambikishwa no kubireba, Imana imuhamagara iri hagati muri icyo gihuru, iti “Mose, Mose.”

Aritaba ati “Karame.”

5 Iramubwira iti “Wikwegera hano, kandi kwetura inkweto mu birenge byawe, kuko aho uhagaze aho ari ahera.”

6 Kandi iti “Ndi Imana ya so, Imana ya Aburahamu, Imana ya Isaka, Imana ya Yakobo.” Mose yipfuka mu maso, kuko atinye kureba Imana.

Imana ituma Mose kubwira Farawo ngo areke Abisirayeli

7 Uwiteka aramubwira ati “Ni ukuri mbonye kubabara k’ubwoko bwanjye buri muri Egiputa, numvise gutaka batakishwa n’ababakoresha uburetwa, kuko nzi imibabaro yabo.

8 Kandi manuwe no kubakiza mbakure mu maboko y’Abanyegiputa, mbakure muri icyo gihugu, mbajyane mu gihugu cyiza kigari, cy’amata n’ubuki, gituwemo n’Abanyakanāni n’Abaheti n’Abamori, n’Abaferizi n’Abahivi, n’Abayebusi.

9 Nuko dore gutaka kw’Abisirayeli kwangezeho, kandi nabonye agahato Abanyegiputa babahata.

10 Nuko none ngwino ngutume kuri Farawo, ukure muri Egiputa ubwoko bwanjye bw’Abisirayeli.”

11 Mose abwira Imana ati “Ndi muntu ki wahangara kwegera Farawo, ngo nkure Abisirayeli muri Egiputa?”

12 Iramusubiza iti “Ni ukuri nzabana nawe, ibizakubera ikimenyetso yuko ari jye ugutumye, ni uko uzakura ubwo bwoko muri Egiputa, mugakorerera Imana kuri uyu musozi.”

Imana ibwira Mose izina ryayo

13 Mose abaza Imana ati “Ningera ku Bisirayeli nkababwira nti ‘Imana ya ba sekuruza banyu yabantumyeho’, bakambaza bati ‘Yitwa nde?’ Nzasubiza iki?”

14 Imana isubiza Mose iti “NDI UWO NDI WE.” Kandi iti “Abe ari ko uzabwira Abisirayeli uti ‘NDIHO yabantumyeho.’ ”

15 Kandi Imana ibwira Mose iti “Abe ari ko uzabwira Abisirayeli uti ‘UWITEKA, Imana ya ba sekuruza banyu, Imana ya Aburahamu, Imana ya Isaka, Imana ya Yakobo yabantumyeho, iryo ni ryo zina ryanjye iteka ryose, urwo ni rwo rwibutso rwanjye ruzahoraho ibihe byose.’

16 Genda uteranye abakuru b’Abisirayeli, ubabwire uti ‘Uwiteka Imana ya ba sekuruza banyu, Imana ya Aburahamu, Imana ya Isaka, Imana ya Yakobo, yarambonekeye irambwira iti: ni ukuri ndabagendereye, mbona ibyo babagiririra muri Egiputa.

17 Ndavuga nti: nzabakura mu mubabaro wo muri Egiputa, mbajyane mu gihugu cy’Abanyakanāni n’Abaheti n’Abamori n’Abaferizi, n’Abihivi n’Abayebusi, igihugu cy’amata n’ubuki.’

18 “Na bo bazakumvira, kandi uzajyane ku mwami wa Egiputa n’abakuru b’Abisirayeli, mumubwire muti ‘Uwiteka Imana y’Abaheburayo yaratubonekeye, none turakwingize reka tujye mu butayu tugendemo urugendo rw’iminsi itatu, dutambirireyo Uwiteka Imana yacu ibitambo.’

19 Kandi nzi yuko umwami wa Egiputa atazabakundira ko mugenda, naho namushyiraho amaboko akomeye.

20 Nanjye nzarambura ukuboko, nkubitishe Egiputa ibitangaza byanjye byose nzakorera hagati yaho, nyuma yabyo azabareka.

21 “Kandi nzaha ubu bwoko kugirira umugisha ku Banyegiputa. Nimugenda ntimuzagenda ubusa,

22 ahubwo umugore wese azasabe umugore w’umuturanyi we ndetse n’umugore acumbikiye, ibintu by’ifeza n’iby’izahabu n’imyenda mubyambike abahungu banyu n’abakobwa banyu, ni ko muzanyaga Abanyegiputa.”

Imana yigisha Mose gukora ibitangaza, ihindura inkoni inzoka

1 Mose arayisubiza ati “Ariko ntibazanyemera, ntibazanyumvira kuko bazambwira bati ‘Uwiteka ntiyakubonekeye.’ ”

2 Uwiteka aramubaza ati “Icyo ufite mu ntoki ni iki?”

Aramusubiza ati “Ni inkoni.”

3 Aramubwira ati “Yijugunye hasi.” Ayijugunya hasi ihinduka inzoka, Mose arayihunga.

4 Uwiteka aramubwira ati “Rambura ukuboko uyifate umurizo.” Arambura ukuboko arayifata, irongera iba inkoni mu ntoki ze.

5 Uwiteka ati “Ni ukugira ngo bemere yuko Uwiteka Imana ya ba sekuruza, Imana ya Aburahamu, Imana ya Isaka, Imana ya Yakobo, yakubonekeye.”

6 Kandi Uwiteka aramubwira ati “Ishyire ikiganza mu gituza.” Yishyira ikiganza mu gituza, agikuyemo kiza cyuzuyeho ibibembe, cyera nka shelegi.

7 Aramubwira ati “Cyisubize mu gituza.” Acyisubiza mu gituza, agikuyemo kiza gihwanye n’undi mubiri wose.

8 Uwiteka ati “Kandi nibatakwemera ngo bemezwe n’ikimenyetso cya mbere, bazemera icya kabiri.

9 Kandi nibaramuka batemejwe n’ibyo bimenyetso byombi, ntibumvire amagambo yawe, uzavome amazi yo mu ruzi uyasuke imusozi, ayo mazi uvomye mu ruzi azahindukira amaraso imusozi.”

10 Mose abwira Uwiteka ati “Mwami, na mbere sindi intyoza mu magambo, n’ubu nubwo uvuganye nanjye umugaragu wawe, kuko ntabasha kuvuga vuba, kandi ururimi rwanjye rugatinda.”

11 Uwiteka aramubwira ati “Ni nde waremye akanwa k’umuntu? Cyangwa ni nde utera uburagi, cyangwa ubupfamatwi, cyangwa uhumūra, cyangwa uhumisha? Si jye Uwiteka ubikora?

12 Nuko none genda, nanjye nzajya mbana n’akanwa kawe, nkwigishe ibyo uvuga.”

13 Aramusubiza ati “Mwami ndakwingize, tuma uwo ushaka gutuma.”

14 Mose yikongereza uburakari bw’Uwiteka, aramubwira ati “Aroni mwene so Umulewi, ntahari? Nzi yuko ari intyoza kandi aje kugusanganira, nakubona azishimira mu mutima we.

15 Nawe uzajye uhora umubwira ushyire amagambo mu kanwa ke, nanjye nzajya mbana n’akanwa kawe n’ake mbigishe ibyo mukora.

16 Kandi azajya akubwirira abantu, azakubere akanwa, nawe uzamubera nk’Imana.

17 Kandi uzajye witwaza iyo nkoni, ni yo uzakoresha bya bimenyetso.”

Mose ajya muri Egiputa, akeba umwana we

18 Mose aragenda asubira kwa Yetiro sebukwe aramubwira ati “Ndakwingize, reka nsubire muri bene wacu bari muri Egiputa, menye yuko bakiriho.” Yetiro asubiza Mose ati “Genda amahoro.”

19 Uwiteka abwirira Mose i Midiyani ati “Genda usubire muri Egiputa, kuko abantu bose bashakaga kukwica bapfuye.”

20 Mose ajyana umugore we n’abana be, abashyira ku ndogobe, asubira mu gihugu cya Egiputa, kandi yitwaza ya nkoni y’Imana.

21 Uwiteka abwira Mose ati “Nusubira muri Egiputa ntuzabure gukorera imbere ya Farawo ibitangaza byose nguhaye gukora, ariko nzanangira umutima we ntazareka abantu bagenda.

22 Kandi uzabwire Farawo uti ‘Uwiteka aravuze ati: ubwoko bw’Abisirayeli ni umwana wanjye w’impfura,

23 kandi narakubwiye nti: rekura umwana wanjye agende ankorere, ariko wanze kumurekura. Nuko rero nzica umwana wawe w’impfura.’ ”

24 Bukeye ari mu rugendo, Uwiteka amusanga mu ndaro yarayemo, ashaka kumwica.

25 Maze Zipora yenda isarabwayi, akeba umunwa w’icyo umwana we yambariye, awujugunya imbere ya Mose aramubwira ati “Ni ukuri umbereye umukwe uvusha amaraso.”

26 Uwiteka aramureka, maze Zipora aramubwira ati “Uri umukwe uvusha amaraso! Gukeba abana ni ko nkwitiye ntyo.”

27 Uwiteka abwira Aroni ati “Jya mu butayu usanganirireyo Mose.” Aragenda amusanganirira ku musozi w’Imana, aramusoma.

28 Mose abwira Aroni amagambo Uwiteka yamutumye yose, n’ibimenyetso byose yamutegetse gukora.

29 Mose na Aroni baragenda, bateranya abakuru bose bo mu Bisirayeli.

30 Aroni ababwira amagambo yose Uwiteka yatumye Mose, akorera bya bimenyetso imbere y’abantu.

31 Abantu baremera, bumvise yuko Uwiteka yagendereye Abisirayeli akabona umubabaro wabo, barunama bikubita hasi.

Farawo agwiza uburetwa bw’Abisirayeli bagaya Mose na Aroni, Mose atakira Uwiteka

1 Hanyuma y’ibyo, Mose na Aroni baragenda babwira Farawo bati “Uwiteka Imana y’Abisirayeli, aravuze ngo ‘Rekura ubwoko bwe bugende, bumuziriririze umunsi mukuru mu butayu.’ ”

2 Farawo arababwira ati “Uwiteka ni nde, ngo numvire ndeke Abisirayeli? Sinzi Uwiteka, kandi ntabwo narekura Abisirayeli.”

3 Baramubwira bati “Imana y’Abaheburayo yaratubonekeye, none turakwinginze reka tujye mu butayu, tugendemo urugendo rw’iminsi itatu, dutambirireyo Uwiteka Imana yacu ibitambo, itadutera ikatwicisha mugiga cyangwa inkota.”

4 Umwami wa Egiputa arababwira ati “Mose na Aroni, ni iki gitumye murekesha abo bantu imirimo yabo? Nimusubire mu buretwa bwanyu.”

5 Kandi Farawo ati “Dore abantu bo mu gihugu baragwiriye, none mubaruhuye uburetwa bwabo.”

6 Kuri uwo munsi Farawo ategeka abakoresha ubwo bwoko uburetwa, n’abatware bo muri bo ati

7 “Ntimwongere guha abantu inganagano zo kubumbisha amatafari nka mbere, nibagende bishakire inganagano.

8 Kandi umubare w’amatafari basanzwe babumba bawugumeho, mwe kuwubagabanirizaho na make kuko ari abanebwe. Ni cyo kibatakisha bati ‘Tugende dutambire Imana yacu ibitambo.’

9 Abo bagabo bategekwe imirimo irushaho kurushya, bayikore be kwita ku magambo y’ibinyoma.”

10 Abakoresha ubwo bwoko uburetwa basohokana n’abatware bo muri bo, babwira abantu bati “Farawo aravuze ngo ‘Ntabaha inganagano.

11 Nimugende mwishakire inganagano aho mwazibona, kuko mutari bugerurirwe umubare mwaciwe na hato.’ ”

12 Nuko abantu bakwizwa mu gihugu cya Egiputa cyose no kwishakira ibitsinsi by’inganagano mu cyimbo cy’inganagano.

13 Kandi ababakoresha uburetwa babatera umwete bati “Mumare umubare mwaciwe w’uburetwa bw’iminsi yose, nk’uko musanzwe mukora.”

14 Abatware bo mu Bisirayeli, abo abakoresha uburetwa ba Farawo bahaye gutwara barakubitwa, barababaza bati “Ni iki cyatuye mudasohoza umubare mwaciwe ejo na none, ntimwuzuze amatafari nka mbere?”

15 Maze abatware bo mu Bisirayeli baragenda batakira Farawo bati “Ni iki gitumye utugirira utya abagaragu bawe?

16 Abagaragu bawe nta nganagano duhabwa, maze bakatubwira ngo tubumbe amatafari kandi dore abagaragu bawe turakubitwa, ariko abantu bawe ni bo urubanza ruriho.”

17 Arababwira ati “Muri abanebwe, muri abanebwe, ni cyo kibavugisha muti ‘Tugende dutambire Uwiteka ibitambo.’

18 Nuko none nimugende mukore, kuko ari nta nganagano muzahabwa, ariko muzajye mwuzuza umubare w’amatafari.”

19 Abatware bo mu Bisirayeli bamenya ko babonye ishyano, kuko babwiwe ko batazica umubare w’amatafari babumba ho na muke w’uburetwa bwabo bw’iminsi yose.

20 Bavuye kwa Farawo bahura na Mose na Aroni, bahagaze mu nzira,

21 barababwira bati “Uwiteka abarebe abacire urubanza kuko mutumye Farawo n’abagaragu be batwanga urunuka, mukabaha inkota yo kutwica.”

22 Mose asubira ku Uwiteka aramubaza ati “Mwami, ni iki gitumye ugirira nabi ubwo bwoko? Ni iki cyaguteye kuntuma?

23 Kuko uhereye aho nagiriye kwa Farawo, nkavugana na we mu izina ryawe, agirira nabi ubwo bwoko, nawe nta cyo wabakijije na gito.”

Imana yongera kubwira Mose izina ryayo, ikamutuma

1 Uwiteka abwira Mose ati “Uhereye none uzabona ibyo nzagirira Farawo. Azabarekura bagende, abyemejwe n’amaboko menshi, kandi no kwirukana azabirukana mu gihugu cye ku bw’ayo maboko.”

2 Imana ibwira Mose iti “Ndi UWITEKA,

3 kandi nabonekeye Aburahamu na Isaka na Yakobo. Nitwa Imana Ishoborabyose ariko sinabīmenyesha, nitwa iryo zina UWITEKA.

4 Kandi nakomeje isezerano ryanjye na bo, ko nzabaha igihugu cy’i Kanāni, igihugu cy’ubusuhuke bwabo, basuhukiyemo.

5 Kandi numvise umuniho w’Abisirayeli, Abanyegiputa bazitiriye mu buretwa, nibuka isezerano ryanjye.

6 Nuko bwira Abisirayeli yuko ndi Uwiteka, kandi nzabatura imitwaro Abanyegiputa babakorera, mbakure mu buretwa babakoresha, mbacunguze ukuboko kurambutse n’ibihano bikomeye.

7 Kandi nzabazana mube ubwoko bwanjye nanjye mbabere Imana, ni ho muzamenya ko ndi Uwiteka Imana yanyu, ibatuye imitwaro Abanyegiputa babakorera, ikabakura muri bo.

8 Kandi nzabajyana mu gihugu namanikiye ukuboko yuko nzagiha Aburahamu na Isaka na Yakobo, nzakibaha kuba ibiragwa byanyu. Ndi Uwiteka.”

9 Mose abwira Abisirayeli ibyo, maze babuzwa kumwumvira n’umubabaro wo mu mitima yabo utewe n’uburetwa bw’agahato.

10 Uwiteka abwira Mose ati

11 “Jya kwa Farawo umwami wa Egiputa, umubwire akundire Abisirayeli bave mu gihugu cye.”

12 Mose avugira imbere y’Uwiteka ati “Dore Abisirayeli ntibanyumviye, none Farawo aranyumvira ate, kuko iminwa yanjye yanduye nk’umubiri utakebwe?”

13 Uwiteka abwira Mose na Aroni, abatuma ku Bisirayeli no kuri Farawo umwami wa Egiputa, ngo bakure Abisirayeli mu gihugu cya Egiputa.

14 Aba ni bo batware b’amazu ya ba sekuru: Bene Rubeni imfura ya Isirayeli ni Henoki na Palu, na Hesironi na Karumi. Iyo ni yo miryango ya Rubeni.

15 Bene Simiyoni ni Yemuweli na Yamini na Ohadi, na Yakini na Sohari na Shawuli, umwana w’Umunyakanānikazi. Iyo ni yo miryango ya Simiyoni.

16 Aya ni yo mazina y’urubyaro rwa Lewi nk’uko ibihe byabo bikurikirana: bene Lewi ni Gerushoni na Kohati na Merari. Imyaka Lewi yaramye ni ijana na mirongo itatu n’irindwi.

17 Bene Gerushoni ni Libuni na Shimeyi nk’uko imiryango yabo iri.

18 Bene Kohati ni Amuramu na Isuhari na Heburoni na Uziyeli. Imyaka Kohati yaramye ni ijana na mirongo itatu n’itatu.

19 Bene Merari ni Mahali na Mushi. Iyo ni yo miryango y’Abalewi nk’uko ibihe byabo bikurikirana.

20 Amuramu arongora Yokebedi nyirasenge, babyarana Aroni na Mose. Imyaka Amuramu yaramye ni ijana na mirongo itatu n’irindwi.

21 Abana ba Isuhari ni Kōra na Nefegi na Zikiri.

22 Bene Uziyeli ni Mishayeli na Elisafani na Sitiri.

23 Aroni arongora Elisheba, umukobwa wa Aminadabu, mushiki wa Nahashoni, babyarana Nadabu na Abihu, na Eleyazari na Itamari.

24 Bene Kōra ni Asiri na Elukana na Abiyasafu. Iyo ni yo miryango y’Abakōra.

25 Eleyazari mwene Aroni arongora umwe mu bakobwa ba Putiyeli, babyarana Finehasi. Abo ni bo batware b’amazu ya ba sekuru yo mu Balewi nk’uko imiryango yabo iri.

26 Abo ni bo Aroni na Mose, ba bandi Uwiteka yabwiye ati “Mukure Abisirayeli mu gihugu cya Egiputa, uko imitwe yabo iri.”

27 Abo ni bo babwiye Farawo umwami wa Egiputa ngo bakure Abisirayeli muri Egiputa. Abo ni bo Mose na Aroni, ba bandi.

28 Ku munsi Uwiteka yabwiriyeho Mose mu gihugu cya Egiputa,

29 yaramubwiye ati “Ndi Uwiteka, bwira Farawo umwami wa Egiputa icyo nkubwira cyose.”

30 Mose avugira imbere y’Uwiteka ati “Dore iminwa yanjye yanduye nk’umubiri utakebwe, Farawo yanyumvira ate?”

Mose na Aroni bakorera imbere ya Farawo cya kimenyetso cy’inkoni

1 Uwiteka abwira Mose ati “Dore nkugize nk’imana kuri Farawo, Aroni mwene so azaba umuhanuzi wawe.

2 Uzajye uvuga icyo ngutegeka cyose, Aroni mwene so abibwire Farawo, kugira ngo areke Abisirayeli bave mu gihugu cye.

3 Nanjye nzanangira umutima wa Farawo, ngwize ibimenyetso byanjye n’ibitangaza byanjye mu gihugu cya Egiputa.

4 Ariko Farawo ntazabumvira, maze nzababarishe Egiputa ukuboko kwanjye, nkure ingabo zanjye, ubwoko bwanjye Abisirayeli muri icyo gihugu, mbakuzeyo ibihano bikomeye.

5 Abanyegiputa bazamenya yuko ndi Uwiteka, ubwo nzarambura ukuboko ku gihugu cya Egiputa, ngakura Abisirayeli muri cyo.”

6 Mose na Aroni bagenza batyo, uko Uwiteka yabategetse aba ari ko bakora.

7 Mose yari amaze imyaka mirongo inani avutse, na Aroni yari amaze imyaka mirongo inani n’itatu, ubwo bavuganaga na Farawo.

8 Uwiteka abwira Mose na Aroni ati

9 “Farawo nababwira ati ‘Mukore igitangaza kibahamye’, ubwire Aroni uti ‘Enda inkoni witwaje uyijugunye hasi imbere ya Farawo, kugira ngo ihinduke inzoka.’ ”

10 Mose na Aroni binjira kwa Farawo, bakora icyo Uwiteka yategetse. Aroni ajugunya inkoni ye hasi imbere ya Farawo n’abagaragu be, ihinduka inzoka.

11 Farawo na we ahamagaza abahanga n’abarozi, ari bo bakonikoni ba Egiputa, na bo babigenza batyo babikoresheje uburozi bwabo.

12 Umuntu wese muri bo ajugunya inkoni ye hasi ziba inzoka, maze inkoni ya Aroni imira izabo.

13 Umutima wa Farawo uranangira ntiyabumvira, uko Uwiteka yari yaravuze.

Icyago cya mbere: amazi ahinduka amaraso

14 Uwiteka abwira Mose ati “Umutima wa Farawo uranangiye, yanga kureka ubwoko bwanjye ngo bugende.

15 Mu gitondo uzajye kuri Farawo, dore azaba ajya ku ruzi. Nawe uzahagarare ku nkombe y’uruzi umutegereze, kandi uzitwaze ya nkoni yahindutse inzoka.

16 Umubwire uti ‘Uwiteka, Imana y’Abaheburayo yakuntumyeho ngo reka ubwoko bwe bugende bumukorerere mu butayu, none ugejeje ubu utaramwumvira.

17 Uwiteka aravuze ngo iki ni cyo kizakumenyesha ko ari Uwiteka: dore ngiye gukubitisha amazi y’uruzi inkoni nitwaje ahinduke amaraso,

18 amafi yo mu ruzi apfe, uruzi runuke, Abanyegiputa babihirwe n’amazi yo mu ruzi.’ ”

19 Uwiteka abwira Mose ati “Bwira Aroni uti ‘Jyana inkoni witwaje urambure ukuboko kwawe hejuru y’amazi yo muri Egiputa, ku nzuzi zabo no ku migende y’amazi yabo, no ku bidendezi byabo n’aho amazi arētse hose ahinduke amaraso’. Kandi mu gihugu cya Egiputa hose hari bube amaraso, mu mivure y’ibiti no mu bibindi by’amabuye.”

20 Mose na Aroni babikora uko Uwiteka yabibategetse: amanika iyo nkoni akubitira amazi y’uruzi mu maso ya Farawo no mu maso y’abagaragu be, amazi y’uruzi yose ahinduka amaraso.

21 Amafi yo mu ruzi arapfa, uruzi ruranuka, Abanyegiputa ntibabasha kunywa amazi yo mu ruzi, amaraso aba mu gihugu cya Egiputa cyose.

22 N’abakonikoni b’Abanyegiputa babigenza batyo babikoresheje uburozi bwabo. Umutima wa Farawo uranangira ntiyumvira Mose na Aroni, uko Uwiteka yari yaravuze.

23 Farawo asubirayo, ajya mu nzu ye n’ibyo ntiyabyitaho.

24 Abanyegiputa bose bafukura bugufi bw’uruzi kugira ngo babone amazi yo kunywa, kuko batabashaga kunywa ku mazi yo mu ruzi.

25 Uwiteka amaze konona uruzi bimara iminsi irindwi.

Icyago cya kabiri: igihugu cyuzura ibikeri

26 Uwiteka abwira Mose ati “Injira kwa Farawo umubwire uti ‘Uwiteka aravuze ngo reka ubwoko bwe bugende, bumukorere.

27 Kandi niwanga kubarekura aragabiza igihugu cyawe cyose ibikeri:

28 uruzi ruruzura ibikeri, bizamuke bijye mu nzu yawe no haruguru, no ku buriri bwawe no mu nzu y’abagaragu bawe, no mu mazu y’abantu bawe no mu nkono zawe, no mu byibo muvugiramo imitsima.

29 Ibikeri bizazamuka bijye kuri wowe no ku bantu bawe, no ku bagaragu bawe bose.’ ”

1 Uwiteka abwira Mose ati “Bwira Aroni uti ‘Rambura ukuboko kwawe kurimo ya nkoni yawe hejuru y’inzuzi n’imigende y’amazi n’ibidendezi, uzamure ibikeri bijye mu gihugu cya Egiputa.’ ”

2 Aroni arambura ukuboko kwe hejuru y’amazi ya Egiputa, ibikeri birazamuka bizimagiza igihugu cya Egiputa.

3 Ba bakonikoni babigenza batyo babikoresheje uburozi bwabo, bazamura ibikeri bijya mu gihugu cya Egiputa.

4 Farawo ahamagaza Mose na Aroni arababwira ati “Nimunsabire Uwiteka ankize ibi bikeri, abikure no mu bantu banjye, nanjye ndareka ubwoko bwe bugende butambire Uwiteka ibitambo.”

5 Mose abwira Farawo ati “Unyirarireho utya: ningusabira Uwiteka wowe n’abagaragu bawe n’abantu bawe, mumbwire gihe ki ushaka ko ibikeri bimarirwa kuri wowe no mu mazu yawe, bigasigara mu ruzi rwonyine?”

6 Aramusubiza ati “Ni ejo.”

Na we aramubwira ati “Bibe uko uvuze, kugira ngo umenye yuko ari nta wuhwanye n’Uwiteka Imana yacu.

7 Ibikeri bizakuvaho bive no mu mazu yawe, no ku bagaragu bawe no ku bantu bawe, bisigare mu ruzi rwonyine.”

8 Mose na Aroni bava kuri Farawo, Mose atakambirira Uwiteka ibikeri yateje Farawo.

9 Uwiteka abigenza uko Mose yavuze, bya bikeri bipfira mu mazu no mu ngo no mu mirima, birakamuka.

10 Babirunda ibirundo, igihugu kiranuka.

11 Maze Farawo abonye ko bimworoheye yinangira umutima, ntiyabumvira, uko Uwiteka yari yaravuze.

Icyago cya gatatu: hatera inda

12 Uwiteka abwira Mose ati “Bwira Aroni uti ‘Manika inkoni yawe, ukubite umukungugu uhinduke inda mu gihugu cya Egiputa cyose.’ ”

13 Babigenza batyo, Aroni amanika ukuboko kwe gufite inkoni akubita umukungugu, inda ziba ku bantu no ku matungo, umukungugu wose wo mu gihugu cya Egiputa cyose uhinduka inda.

14 Abakonikoni bagerageza gukora batyo, barogeshereza uburozi bwabo kugira ngo batere inda ntibabibasha, inda ziba ku bantu no ku matungo.

15 Abo bakonikoni babwira Farawo bati “Ibi bitewe n’urutoki rw’Imana.” Umutima wa Farawo uranangira ntiyumvira Mose na Aroni, uko Uwiteka yari yaravuze.

Icyago cya kane: hatera ibibugu

16 Uwiteka abwira Mose ati “Uzazinduke kare mu ruturuturu uhagarare imbere ya Farawo, azaba asohoka ajya ku ruzi umubwire uti ‘Uwiteka aravuze ati: reka abantu banjye bagende bankorere,

17 nutabarekura nzaguteza amarumbo y’ibibugu, wowe n’abagaragu bawe n’abantu bawe n’amazu yawe amazu y’Abanyegiputa azuzura amarumbo y’ibibugu, bizimagize n’ubutaka bwabo.

18 Kuri uwo munsi nzarobanura igihugu cy’i Gosheni aho ubwoko bwanjye butuye, amarumbo y’ibibugu ye kubayo kugira ngo umenye yuko ndi Uwiteka, uri hagati y’isi.

19 Kandi nzashyira itandukaniro hagati y’ubwoko bwanjye n’abantu bawe. Ejo ni ho icyo kimenyetso kizabaho.’ ”

20 Uwiteka abigenza atyo, amarumbo y’ibibugu aza ari icyago mu nzu ya Farawo no mu mazu y’abagaragu be, kandi igihugu cya Egiputa cyose cyononwa n’ayo marumbo y’ibibugu.

21 Farawo ahamagaza Mose na Aroni arababwira ati “Nimugende mutambirire Imana yanyu ibitambo muri iki gihugu.”

22 Mose aramusubiza ati “Si byiza ko dukora dutyo, kuko twaba dutambiye Uwiteka Imana yacu ibyo Abanyegiputa bazira kwica. Twatambira mu maso y’Abanyegiputa ibyo bazira kwica, ntibatwicishe amabuye?

23 Reka tujye mu butayu tugendemo urugendo rw’iminsi itatu, dutambirireyo Uwiteka Imana yacu uko izadutegeka.”

24 Farawo aramubwira ati “Ndabareka mugende mutambirire Uwiteka Imana yanyu mu butayu icyakora ntimuzajye kure cyane. Nimunsabire.”

25 Mose aramubwira ati “Dore ndava imbere yawe nsohoke, nsabe Uwiteka ngo amarumbo y’ibibugu ejo azave kuri Farawo no ku bagaragu be no ku bantu be. Ariko ye kongera kuriganya ntareke ubwoko bwacu bugenda bugatambira Uwiteka ibitambo.”

26 Mose ava imbere ya Farawo arasohoka, asaba Uwiteka.

27 Uwiteka abigenza uko Mose yavuze, akura ayo marumbo y’ibibugu kuri Farawo no ku bagaragu be no ku bantu be, ntihasigara na kimwe.

28 Farawo yinangira umutima n’ubwo na bwo, ntiyareka ubwo bwoko bugenda.

Icyago cya gatanu: hatera muryamo

1 Uwiteka abwira Mose ati “Injira mu nzu ya Farawo umubwire uti ‘Uwiteka, Imana y’Abaheburayo aravuze ngo reka ubwoko bwe bugende bumukorere.

2 Niwanga kuburekura ukagumya kubufata,

3 dore ukuboko k’Uwiteka kuri ku matungo yawe yo mu gasozi, no ku mafarashi no ku ndogobe no ku ngamiya, no ku mashyo no ku mikumbi, muryamo nyinshi cyane izabitera.

4 Kandi Uwiteka azarobanura hagati y’amatungo y’Abisirayeli n’amatungo y’Abanyegiputa, ntihazapfa na rimwe mu y’Abisirayeli yose.’ ”

5 Uwiteka ategeka igihe ati “Ejo ni ho Uwiteka azakora ibyo mu gihugu.”

6 Bukeye bwaho Uwiteka arabikora, amatungo yose y’Abanyegiputa arapfa, ariko mu matungo y’Abisirayeli ntihapfa na rimwe.

7 Farawo aratuma asanga mu matungo y’Abisirayeli hatapfuye na rimwe. Maze umutima wa Farawo uranangira ntiyareka ubwo bwoko bugenda.

Icyago cya gatandatu: hatera ibisebe

8 Uwiteka abwira Mose na Aroni ati “Nimujyane amashyi y’ivu ryo mu itanura, Mose aritumurire hejuru imbere ya Farawo.

9 Rirahinduka umukungugu w’ifu ukwire mu gihugu cya Egiputa cyose, utere ibishyute bivamo ibishega, bifate abantu n’amatungo mu gihugu cya Egiputa cyose.”

10 Bajyana ivu ryo mu itanura bahagarara imbere ya Farawo, Mose aritumurira hejuru riba ibishyute bivamwo ibishega, bifata abantu n’amatungo.

11 Ba bakonikoni bananizwa n’ibyo bishega guhagarara imbere ya Mose, kuko ibishega byari bifashe abo bakonikoni n’Abanyegiputa bose.

12 Uwiteka anangira umutima wa Farawo ntiyumvira Mose na Aroni, uko Uwiteka yari yarabwiye Mose.

Icyago cya karindwi: hatera urubura

13 Uwiteka abwira Mose ati “Uzazinduke kare mu ruturuturu uhagarare imbere ya Farawo, umubwire uti ‘Uwiteka, Imana y’Abaheburayo iravuze iti: reka ubwoko bwanjye bugende bunkorere.

14 Uhereye none, nzohereza ibyago ntera byose ku mutima wawe no ku bagaragu bawe no ku bantu bawe, kugira ngo umenye yuko ari nta wuhwanye nanjye mu isi yose.

15 None mba ndambuye ukuboko kwanjye, nkaguterana mugiga n’abantu bawe ukarimburwa mu isi,

16 ariko ni ukuri iyi ni yo mpamvu itumye nguhagarika: ni ukugira ngo nkwereke imbaraga zanjye, kandi ngo izina ryanjye ryamamare mu isi yose.

17 Na n’ubu uracyishyira hejuru, ukabuza ubwoko bwanjye ntureke bugenda?

18 Dore ejo bugingo ubu nzavuba urubura ruremereye cyane, rutari rwaboneka muri Egiputa uhereye igihe hatwariwe ukageza ubu.

19 Nuko none tuma ucyuze amatungo yawe n’ibyo ufite mu gasozi byose, umuntu wese n’itungo ryose ruzasanga mu gasozi kidatashye, urubura ruzakigwaho gipfe.’ ”

20 Uwubashye ijambo ry’Uwiteka wo mu bagaragu ba Farawo, ahungishiriza abagaragu be n’amatungo ye mu mazu no mu biraro,

21 utitaye ku ijambo ry’Uwiteka arekera abagaragu be n’amatungo ye mu gasozi.

22 Uwiteka abwira Mose ati “Tunga ukuboko kwawe mu ijuru urubura rugwe mu gihugu cya Egiputa cyose, ku bantu no ku matungo no ku nyamaswa, no ku byatsi byo mu gasozi byose no ku myaka yo mu mirima yose mu gihugu cya Egiputa cyose.”

23 Mose atunga inkoni ye mu ijuru, Uwiteka akubitisha inkuba, avuba urubura, umuriro ugwa hasi. Uwiteka avubira igihugu cya Egiputa urubura.

24 Nuko hagwa urubura n’umuriro uvanze na rwo, by’icyago gikomeye bitigeze kuba mu gihugu cya Egiputa cyose uhereye aho hatwariwe.

25 Urwo rubura rwica icyari mu gasozi cyose mu gihugu cya Egiputa cyose, abantu n’amatungo n’inyamaswa, rwica n’ibyatsi byo mu gasozi byose n’imyaka yo mu mirima yose, ruvuna ibiti byo mu gasozi byose.

26 Mu gihugu cy’i Gosheni aho Abisirayeli bari bari, ni ho rutaguye honyine.

27 Farawo atumira Mose na Aroni arababwira ati “Ubu bwo nkoze icyaha. Uwiteka arakiranuka, jye n’abantu banjye turatsinzwe.

28 Munsabire Uwiteka kuko uku guhinda gukomeye k’urubura bimpagije, nanjye ndabareka mugende mwe kuguma ino.”

29 Mose aramubwira ati “Nimara kuva mu rurembo ndaramburira Uwiteka amaboko guhinda gushire, kandi ntihari bwongere kugwa urubura kugira ngo umenye yuko Uwiteka ari we nyir’isi.

30 Ariko wowe n’abagaragu bawe, nzi yuko muri bube mutarubaha Uwiteka Imana.”

31 Imigwegwe na sayiri birapfa kuko sayiri zari zeze, n’imigwegwe yari irabije.

32 Ariko ingano na kusemeti ntibyapfa, kuko byari bitaramera.

33 Mose ava mu rurembo imbere ya Farawo aramburira Uwiteka amaboko, guhinda kw’inkuba n’urubura birashira, imvura ntiyongera kugwa mu isi.

34 Maze Farawo abonye imvura n’urubura n’inkuba zihinda bishize, arushaho gukora icyaha, yinangira umutima we n’abagaragu be.

35 Umutima wa Farawo uranangira ntiyareka Abisirayeli bagenda, uko Uwiteka yavugiye mu kanwa ka Mose.

Icyago cya munani: hatera inzige

1 Uwiteka abwira Mose ati “Injira mu nzu ya Farawo, kuko nanangiriye umutima we n’iy’abagaragu be kugira ngo nerekanire ibi bimenyetso byanjye hagati muri bo,

2 no kugira ngo uzabwire umwana wawe n’umwuzukuru wawe, ibikomeye nagiriye Abanyegiputa n’ibimenyetso byanjye nakoreye hagati muri bo, mumenye yuko ndi Uwiteka.”

3 Mose na Aroni binjira mu nzu ya Farawo baramubwira bati “Uwiteka, Imana y’Abaheburayo iravuze iti ‘Uzageza he kwanga kwicishiriza bugufi imbere yanjye? Reka ubwoko bwanjye bugende bunkorere.

4 Niwanga kurekura ubwoko bwanjye, dore ejo nzaterereza inzige ku rugabano rwawe,

5 zizimagize ubutaka umuntu ye kubasha kububona. Zizarya ibyo mwashigaje bitishwe na rwa rubura, zirye igiti cyose mwamejeje mu gasozi.

6 Amazu yanyu zizayuzura, zuzure n’ay’abagaragu bawe n’ay’Abanyegiputa bose, izo ba so na ba sogokuru batigeze kubona uhereye igihe babereyeho ukageza none.’ ” Arahindukira ava imbere ya Farawo.

7 Abagaragu ba Farawo baramubaza bati “Uriya mugabo azageza he kutubera umutego? Reka abo bantu bagende bakorere Uwiteka Imana yabo. Nturamenya yuko Egiputa hapfuye?”

8 Bagarura Mose na Aroni imbere ya Farawo, arababwira ati “Nimugende mukorere Uwiteka Imana yanyu. Ariko hazagenda bantu ki?”

9 Mose aramusubiza ati “Tuzajyana n’abakiri bato n’abashaje, abahungu bacu n’abakobwa bacu, tujyane n’imikumbi yacu n’amashyo yacu, kuko dukwiriye kuziriririza Uwiteka umunsi mukuru.”

10 Arababwira ati “Uko nabifuriza ko Uwiteka abana namwe, ni ko nabareka mukagenda mujyanye abana banyu bato. Mwirinde kuko ibyo mugambiriye ari bibi.

11 Si ko bizaba, ahubwo abagabo bakuru mugende mukorere Uwiteka, kuko ari cyo mushaka.” Birukanwa mu maso ya Farawo.

12 Uwiteka abwira Mose ati “Rambura ukuboko kwawe hejuru y’igihugu cya Egiputa kuzane inzige, zize mu gihugu cya Egiputa zirye ibyatsi byose n’imyaka yose byo mu gihugu, ibyo rwa rubura rwasize byose.”

13 Mose arambura inkoni ye hejuru y’igihugu cya Egiputa, Uwiteka azanira icyo gihugu umuyaga uvuye iburasirazuba wiriza umunsi, ukesha ijoro. Bukeye uwo muyaga uvuye iburasirazuba uzana inzige,

14 zikwira mu gihugu cya Egiputa cyose, zigwa mu ngabano zaho zose. Zari icyago gikomeye cyane, uhereye kera kose ntihigeze kubaho inzige nk’izo, ntizizongera kubaho.

15 Zizimagiza ubutaka mu gihugu cyose, igihugu kibamo umwijima, zirya ibyatsi byose n’imyaka yose byo mu gihugu, n’imbuto z’ibiti zose rwa rubura rwasize. Mu gihugu cya Egiputa cyose ntihasigara ikintu na kimwe kibisi, naho cyaba igiti cyangwa ibyatsi cyangwa imyaka.

16 Farawo ahamagaza vuba Mose na Aroni arababwira ati “Nacumuye ku Uwiteka Imana yanyu no kuri mwe!

17 Nuko none ndakwingize, mbabarira icyaha ubu ngubu gusa, munsabire ku Uwiteka Imana yanyu inkureho uru rupfu ubu gusa.”

18 Ava imbere ya Farawo, asaba Uwiteka.

19 Uwiteka ahindura umuyaga uhuha cyane w’ishuheri uvuye iburengerazuba, ujyana za nzige uziroha mu Nyanja Itukura, ntihasigara na rumwe mu gihugu cya Egiputa cyose.

20 Maze Uwiteka anangira umutima wa Farawo, ntiyareka Abisirayeli bagenda.

Icyago cya cyenda: hacura umwijima

21 Uwiteka abwira Mose ati “Tunga ukuboko kwawe mu ijuru umwijima ucure mu gihugu cya Egiputa, umwijima umeze nk’igikorwaho.”

22 Mose atunga ukuboko mu ijuru, umwijima w’icuraburindi ucura mu gihugu cya Egiputa cyose umara iminsi itatu

23 ntihagira abarebana cyangwa uwahaguruka akava aho ari bimara iminsi itatu, ariko mu mazu y’Abisirayeli bose harabonaga.

24 Farawo ahamagaza Mose aramubwira ati “Nimugende mukorere Uwiteka, ariko imikumbi yanyu n’amashyo yanyu abe ari byo bisigara, abana banyu bato mubajyane.”

25 Mose aramubwira ati “Ukwiriye no kuduha ibyo dutamba n’ibyo twosa, kugira ngo dutambire Uwiteka Imana yacu ibitambo.

26 N’amatungo yacu tuzayajyana ntihazasigara n’urwara, kuko ari yo tuzaba dukwiriye kwendaho kuyakoreshereza Uwiteka Imana yacu. Kandi ntituzi ibyo tuzakoreshereza Uwiteka tutaragerayo.”

27 Ariko Uwiteka anangira umutima wa Farawo, ntiyareka bagenda.

28 Farawo aramubwira ati “Mvaho, irinde ntukongere kunca iryera, kuko umunsi uzongera kunca iryera uzapfa.”

29 Mose aramusubiza ati “Uvuze ukuri, sinzongera kuguca iryera.”

Mose aburira Farawo ibyo kwicwa kw’abana b’imfura

1 Uwiteka abwira Mose ati “Hasigaye icyago kimwe nzatera Farawo n’Abanyegiputa, hanyuma azabareka mugende. Nabareka by’ukuri, no kwirukana azabirukana.

2 None bwira abantu, umugabo wese asabe umuturanyi we n’umugore wese asabe umugore w’umuturanyi we, basabe ibintu by’ifeza n’ibintu by’izahabu.”

3 Uwiteka aha ubwo bwoko kugirira umugisha ku Banyegiputa. Na Mose ubwe yari umunyacyubahiro cyinshi mu gihugu cya Egiputa, mu maso y’abagaragu ba Farawo no mu maso y’abandi bantu.

4 Mose aravuga ati “Uwiteka aravuze ati ‘Nko mu gicuku nzanyura hagati mu Egiputa,

5 abana b’impfura bose bo mu gihugu cya Egiputa bapfe, uhereye ku mpfura ya Farawo wicara ku ntebe y’ubwami ukageza ku mpfura y’umuja w’umusyi, kandi n’uburiza bwose bw’amatungo buzapfa.

6 Hazaba umuborogo mwinshi mu gihugu cya Egiputa cyose utigeze kubaho, kandi ntihazongera kuba nk’uwo.

7 Ariko mu Bisirayeli nta n’umwe imbwa izamokera, mu bantu cyangwa mu matungo, kugira ngo mumenye uko Uwiteka yatandukanije Abanyegiputa n’Abisirayeli.’

8 Kandi aba bagaragu bawe bose bazamanuka bansange bampfukamire, bambwire bati ‘Va mu gihugu ujyane abantu bose bagukurikiye.’ Ubwo ni bwo nzagenda.” Ava kuri Farawo arakaye cyane.

9 Uwiteka abwira Mose ati “Farawo ntazabumvira, kugira ngo ibitangaza byanjye bigwirire mu gihugu cya Egiputa.”

10 Nuko Mose na Aroni bakorera ibyo bitangaza byose imbere ya Farawo. Uwiteka anangira umutima wa Farawo, ntiyareka Abisirayeli bagenda ngo bave mu gihugu cye.